Erf- en schenkingsrecht NL/FR

De bedragen

Elk bedrag hebben wij naast de officiële bron gelegd. Klik op de bron om die zelf te lezen.

Hoe de tool rekent

1. Netto nalatenschap als grondslag

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

   De grondslag voor de droits de succession is de waarde van de bezittingen van de overledene op de dag van overlijden, verminderd met de schulden die op die dag aantoonbaar ten laste van de overledene bestonden (art. 768 CGI). Voor begrafeniskosten wordt zonder bewijs een vast bedrag van 1.500 euro afgetrokken, of het hele actief als dat kleiner is (art. 775 CGI). De netto nalatenschap wordt daarna verdeeld in de netto erfdelen per verkrijger, waarop aftrek en tarief per verkrijger worden toegepast (art. 777 CGI: tarief op de part nette van elke verkrijger).

   Gebruikt:Vaste aftrek begrafeniskosten bij overlijden

   CGI art. 768 (LEGIARTI000006305392, sinds 01-07-1979), art. 775 (LEGIARTI000006305398, sinds 01-01-2003) en art. 777 eerste zin (LEGIARTI000030061736); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI: volledige dump van 13-07-2025 plus alle dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 24-10-2026 (Légifrance gaf 403)

2. Aftrek van 20 procent op de hoofdwoning bij overlijden

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

   Bij overlijden wordt de waarde van de woning die op de dag van overlijden de hoofdverblijfplaats van de overledene was, met 20 procent verminderd als die woning op dezelfde dag ook als hoofdverblijfplaats werd bewoond door de langstlevende echtgenoot, de PACS-partner, of een of meer minderjarige of beschermde meerderjarige kinderen van de overledene, van de echtgenoot of van de partner (art. 764 bis CGI). Hetzelfde geldt voor meerderjarige kinderen die door een lichamelijke of geestelijke handicap niet onder normale omstandigheden kunnen werken. De aftrek verlaagt de waarde van de woning, en daarmee de netto nalatenschap, vóór de verdeling over de verkrijgers. Bij schenking bestaat deze aftrek niet.

   Gebruikt:Aftrek op de waarde van de hoofdwoning bij overlijden

   CGI art. 764 bis (LEGIARTI000006305387, sinds 01-01-2005); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI: volledige dump van 13-07-2025 plus alle dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 24-10-2026 (Légifrance gaf 403); BOFiP BOI-ENR-DMTG-10-40-10-30 §10

3. Meetellen van eerdere schenkingen binnen vijftien jaar

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

   Bij een schenking en bij een aangifte van nalatenschap worden eerdere schenkingen van dezelfde schenker of overledene aan dezelfde verkrijger meegeteld, behalve schenkingen van meer dan vijftien jaar geleden (art. 784 CGI). De aftrekken van art. 779, 790 B, 790 D, 790 E en 790 F die bij die eerdere schenkingen zijn gebruikt, gaan af van de aftrek die nu nog beschikbaar is. Bij een progressief tarief wordt het nieuwe bedrag belast alsof het boven op het al belaste deel van de eerdere schenkingen komt: het begint in de schijf waar de eerdere schenkingen ophielden. Vrijgestelde geldschenkingen van art. 790 G tellen niet mee (art. 790 G III).

   Gebruikt:Hernieuwingstermijn van de schenkingsvrijstelling

   CGI art. 784 tweede en derde alinea (LEGIARTI000033809289, sinds 01-01-2017) en art. 790 G III (LEGIARTI000048838931); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI: volledige dump van 13-07-2025 plus alle dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 24-10-2026 (Légifrance gaf 403)

4. Aftrek en tarief voor een kind bij overlijden

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

   Op het netto erfdeel van elk kind wordt 100.000 euro afgetrokken (art. 779 I CGI); bij een vooroverleden of verwerpend kind delen diens afstammelingen die aftrek volgens de wettelijke verdeling. Over het restant geldt per schijf het tarief van tabel I van art. 777 CGI: 5 procent tot 8.072 euro, 10 procent tot 12.109 euro, 15 procent tot 15.932 euro, 20 procent tot 552.324 euro, 30 procent tot 902.838 euro, 40 procent tot 1.805.677 euro en 45 procent daarboven. Schenkingen van dezelfde ouder aan hetzelfde kind in de vijftien jaar vóór het overlijden tellen mee volgens r.fr.succ.rappel_fiscal.

   Gebruikt:Abattement per kind per ouderBarema successierechten in rechte lijn

   CGI art. 777 tabel I (LEGIARTI000030061736, sinds 30-12-2014) en art. 779 I (LEGIARTI000026292566, sinds 01-01-2013); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI: volledige dump van 13-07-2025 plus alle dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 24-10-2026 (Légifrance gaf 403)

5. Voorwaarden voor de vrijgestelde geldschenking

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

   De vrijstelling van art. 790 G CGI geldt alleen als: het om een geldsom in volle eigendom gaat; de ontvanger een kind, kleinkind of achterkleinkind van de schenker is, of bij ontbreken van afstammelingen een neef of nicht (bij plaatsvervulling een achterneef of achternicht); de schenker op de dag van de schenking jonger is dan 80 jaar; de ontvanger op die dag 18 jaar of ouder is of geëmancipeerd; en het plafond van 31.865 euro voor deze schenker en ontvanger in vijftien jaar nog niet is benut. De ontvanger moet de schenking binnen een maand aangeven of laten registreren (art. 790 G IV). Een stiefkind dat niet is geadopteerd is geen kind van de schenker.

   Gebruikt:Voorwaarden extra vrijstelling geldschenkingExtra vrijstelling geldschenking

   CGI art. 790 G I, 1° en 2°, en IV (LEGIARTI000048838931, sinds 31-12-2023); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI: volledige dump van 13-07-2025 plus alle dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 24-10-2026 (Légifrance gaf 403)

6. Vrijgestelde geldschenking aan een (klein)kind

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

   Een schenking van geld in volle eigendom aan een kind, kleinkind of achterkleinkind, of bij ontbreken van afstammelingen aan een neef of nicht (bij plaatsvervulling een achterneef of achternicht), is vrijgesteld tot 31.865 euro per schenker en per ontvanger, eens in de vijftien jaar (art. 790 G I CGI), als aan de voorwaarden van r.fr.don.geldschenking_voorwaarden is voldaan. De vrijstelling komt bovenop de gewone aftrek van art. 779 I, II en V en van art. 790 B en 790 D (art. 790 G II), en het vrijgestelde bedrag telt niet mee voor het rappel fiscal van art. 784 (art. 790 G III). Het deel boven het plafond is een gewone schenking.

   Gebruikt:Extra vrijstelling geldschenkingVoorwaarden extra vrijstelling geldschenking

   CGI art. 790 G I tot en met IV (LEGIARTI000048838931, sinds 31-12-2023); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI: volledige dump van 13-07-2025 plus alle dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 24-10-2026 (Légifrance gaf 403)

7. Aftrek en tarief voor een schenking van ouder aan kind

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

   Bij een schenking van een ouder aan een kind wordt 100.000 euro afgetrokken op het deel van het kind (art. 779 I CGI). De aftrek geldt per ouder en per kind: schenken beide ouders, dan heeft het kind bij elke ouder een eigen aftrek en wordt per ouder apart gerekend. Over het restant geldt tabel I van art. 777 CGI, dezelfde schijven als bij overlijden. Eerdere schenkingen van dezelfde ouder aan hetzelfde kind in de afgelopen vijftien jaar verbruiken de aftrek en de lagere schijven (r.fr.succ.rappel_fiscal).

   Gebruikt:Abattement per kind per ouderBarema schenkingsrechten in rechte lijn

   CGI art. 779 I (LEGIARTI000026292566, sinds 01-01-2013) en art. 777 tabel I (LEGIARTI000030061736, sinds 30-12-2014); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI: volledige dump van 13-07-2025 plus alle dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 24-10-2026 (Légifrance gaf 403)

8. Aftrek en tarief voor een schenking aan echtgenoot of PACS-partner

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

   Bij een schenking aan de echtgenoot of aan de PACS-partner wordt 80.724 euro afgetrokken (art. 790 E en 790 F CGI). Over het restant geldt tabel II van art. 777 CGI: 5 procent tot 8.072 euro, 10 procent tot 15.932 euro, 15 procent tot 31.865 euro, 20 procent tot 552.324 euro, 30 procent tot 902.838 euro, 40 procent tot 1.805.677 euro en 45 procent daarboven. Eerdere schenkingen aan dezelfde partner in de afgelopen vijftien jaar tellen mee (r.fr.succ.rappel_fiscal). Bij een PACS vervalt de aftrek als het PACS eindigt in het jaar van sluiten of het jaar daarna, behalve door huwelijk of overlijden.

   Gebruikt:Aftrek bij schenking aan echtgenoot of PACS-partnerBarema schenkingsrechten tussen echtgenoten en PACS-partners

   CGI art. 790 E (LEGIARTI000026292592) en 790 F (LEGIARTI000026292590), beide sinds 01-01-2013, en art. 777 tabel II (LEGIARTI000030061736); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI: volledige dump van 13-07-2025 plus alle dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 24-10-2026 (Légifrance gaf 403)

9. Tarief voor niet-verwanten bij schenking, onder wie samenwonende partner en stiefkind

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

   Bij een schenking aan iemand die geen familie is, of familie verder dan de vierde graad, geldt 60 procent over het hele bedrag (art. 777 tabel III CGI). Er is geen aftrek: de aftrek van 1.594 euro van art. 788 IV geldt alleen bij overlijden. Een samenwonende partner zonder huwelijk of PACS en een niet-geadopteerd stiefkind vallen hieronder.

   Gebruikt:Vrijstelling en tarief niet-verwantenTarief erfbelasting stiefkind

   CGI art. 777 tabel III (LEGIARTI000030061736, sinds 30-12-2014) en art. 788 IV (LEGIARTI000042194220, alleen bij overlijden); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI: volledige dump van 13-07-2025 plus alle dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 24-10-2026 (Légifrance gaf 403)

10. Welk vermogen Frankrijk belast

    gecontroleerd

    Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

    Frankrijk belast het wereldwijde vermogen als de overledene of de schenker zijn fiscale woonplaats in Frankrijk had (art. 750 ter 1° CGI). Woonde die buiten Frankrijk, dan belast Frankrijk alleen de goederen die in Frankrijk liggen, waaronder Frans onroerend goed, ook indirect via een vennootschap, en Franse vorderingen en effecten (art. 750 ter 2°), tenzij de verkrijger zelf zijn fiscale woonplaats in Frankrijk heeft en die daar in de tien jaar vóór het jaar van de verkrijging ten minste zes jaar had: dan belast Frankrijk alles wat die verkrijger ontvangt (art. 750 ter 3°). De fiscale woonplaats volgt art. 4 B CGI; een belastingverdrag kan dit beperken, maar tussen Nederland en Frankrijk bestaat geen verdrag voor erf- en schenkbelasting.

    Gebruikt:Woonduur van de verkrijger voor wereldwijde Franse heffing

    CGI art. 750 ter 1°, 2° en 3° (LEGIARTI000024453202, sinds 31-07-2011); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI: volledige dump van 13-07-2025 plus alle dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 24-10-2026 (Légifrance gaf 403); BOFiP BOI-ENR-DMTG-10-10-30; art. 784 A CGI (LEGIARTI000006305429); BOFiP BOI-ANNX-000306 (lijst van verdragen: Nederland alleen inkomstenbelasting en vermogen, geen verdrag voor successions en donations)

11. Verrekening van buitenlandse erf- of schenkbelasting in Frankrijk

    gecontroleerd

    Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

    Belast Frankrijk het wereldwijde vermogen omdat de overledene of schenker in Frankrijk woonde (art. 750 ter 1°) of omdat de verkrijger er zes van de tien jaar woonde (art. 750 ter 3°), dan mag de erf- of schenkbelasting die in het buitenland is betaald, van de Franse belasting worden afgetrokken (art. 784 A CGI). Die verrekening is aan twee kanten begrensd: alleen buitenlandse belasting over goederen die buiten Frankrijk liggen telt mee (art. 784 A), en zij gaat alleen af van het deel van de Franse belasting dat op diezelfde buitenlandse goederen drukt; op de Franse belasting over de overige goederen wordt niets verrekend en een overschot wordt niet terugbetaald (BOFiP BOI-ENR-DMTG-10-50-60 § 80). Alleen de belasting zelf telt, geen boetes of rente (§ 20). Tussen Nederland en Frankrijk bestaat geen verdrag voor erf- en schenkbelasting, dus deze eenzijdige regel geldt.

    CGI art. 784 A (LEGIARTI000006305429, sinds 31-03-1999); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI: volledige dump van 13-07-2025 plus alle dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 24-10-2026 (Légifrance gaf 403); BOFiP BOI-ENR-DMTG-10-50-60-20120912 § 1, 20 en 80 (bofip.impots.gouv.fr/doctrine/pgp/1768-PGP); verdragenlijst BOI-ANNX-000306: Pays-Bas alleen IR en IF

12. Tarief voor niet-verwanten bij overlijden, onder wie samenwonende partner en stiefkind

    gecontroleerd

    Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

    Tussen personen die geen familie zijn, of familie verder dan de vierde graad, geldt een vast tarief van 60 procent (art. 777 tabel III CGI). Een samenwonende partner zonder huwelijk of PACS en een stiefkind dat niet is geadopteerd zijn fiscaal niet-verwant. Bij overlijden wordt op het erfdeel 1.594 euro afgetrokken als geen andere aftrek van toepassing is (art. 788 IV CGI); over de rest geldt 60 procent.

    Gebruikt:Vrijstelling en tarief niet-verwantenTarief erfbelasting stiefkindVrijstelling stiefkinderen bij overlijden

    CGI art. 777 tabel III (LEGIARTI000030061736, sinds 30-12-2014) en art. 788 IV (LEGIARTI000042194220, sinds 01-08-2020); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI: volledige dump van 13-07-2025 plus alle dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 24-10-2026 (Légifrance gaf 403)

13. Vrijstelling van de langstlevende echtgenoot en PACS-partner

    gecontroleerd

    Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

    Bij overlijden zijn de langstlevende echtgenoot en de partner met wie de overledene een PACS had gesloten volledig vrijgesteld van droits de succession (art. 796-0 bis CGI). Hun erfdeel draagt dus geen belasting, ongeacht de hoogte. De vrijstelling regelt niet of de partner iets erft; een PACS-partner erft alleen via een testament. Bij schenking geldt deze vrijstelling niet, daar geldt r.fr.don.echtgenoot.

    Gebruikt:Vrijstelling echtgenoot en PACS-partner

    CGI art. 796-0 bis (LEGIARTI000006305480, sinds 22-08-2007); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI: volledige dump van 13-07-2025 plus alle dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 24-10-2026 (Légifrance gaf 403)

14. Adoption simple van een stiefkind: rechte lijn in plaats van 60 procent

    gecontroleerd

    Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

    Voor de erfbelasting telt de familieband uit een adoption simple niet mee (art. 786 CGI), zodat een geadopteerd stiefkind in beginsel als niet-verwant 60 procent betaalt. Dat geldt niet in de gevallen van art. 786 1° tot 7°, onder meer voor kinderen uit een eerder huwelijk van de echtgenoot van de adoptant, voor een geadopteerde die bij het overlijden minderjarig was en minstens vijf jaar onafgebroken door de adoptant is verzorgd, en voor een meerderjarige die minstens vijf jaar als minderjarige of tien jaar in totaal is verzorgd. In die gevallen geldt de rechte lijn: aftrek van 100.000 euro per kind (art. 779 I) en het tarief van 5 tot 45 procent (art. 777 tabel I).

    Gebruikt:Barema en abattement bij adoption simpleAbattement per kind per ouderBarema successierechten in rechte lijn

    CGI art. 786 (LEGIARTI000054373359, versie sinds 01-07-2026, gelezen in wijzigingsbestand LEGI_20260702-223445; daarvoor LEGIARTI000045765214 met dezelfde gevallen 1° tot 7°), art. 779 I en art. 777 tabel I (LEGIARTI000030061736); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI (globale export 13-07-2025 plus de dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 25-10-2026), Légifrance gaf 403

15. Tienjaarsfictie: Nederlander die naar het buitenland vertrok

    gecontroleerd

    Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 dec 2026

    Een Nederlander die in Nederland heeft gewoond en binnen tien jaar nadat hij Nederland metterwoon heeft verlaten overlijdt of een schenking doet, wordt voor de erf- en schenkbelasting geacht op dat moment in Nederland te hebben gewoond (art. 3 lid 1 Successiewet 1956). Nederland heft dan erf- of schenkbelasting over het hele vermogen, alsof de overledene of schenker inwoner was, met de Nederlandse vrijstellingen en tarieven. Daarnaast geldt voor iedereen, ook zonder Nederlandse nationaliteit, dat een schenking binnen een jaar na vertrek uit Nederland als schenking door een inwoner geldt (art. 3 lid 2). Frankrijk kan over hetzelfde vermogen ook heffen; Nederland verrekent dan volgens r.nl.erf.voorkoming_fictief_inwoner.

    Gebruikt:Termijn woonplaatsfictie erf- en schenkbelasting

    Successiewet 1956 art. 3 lid 1 en 2, geldende versie 01-01-2026 (BWBR0002226_2026-01-01_0), gelezen in de BWB-XML op officiele-overheidspublicaties.nl; art. 24 en art. 32 lid 1 onder 4° in dezelfde versie voor tarief en vrijstellingen

16. Voorkoming van dubbele erfbelasting tussen Nederland en Frankrijk

    gecontroleerd

    Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 dec 2026

    Nederland en Frankrijk hebben geen verdrag voor de erfbelasting: het belastingverdrag van 1973 gaat alleen over belastingen naar het inkomen en het vermogen (art. 2 van dat verdrag), en de Franse lijst van verdragen noemt voor Nederland geen successierechten. Dubbele heffing wordt eenzijdig beperkt. Woonde de erflater in Nederland, dan geeft Nederland een vermindering voor Franse erfbelasting op Frans onroerend goed (en op een Franse onderneming), ter hoogte van het laagste van de Franse belasting en het deel van de Nederlandse erfbelasting dat naar verhouding op die goederen valt (art. 47 Besluit voorkoming dubbele belasting 2001). Woonde de erflater fictief in Nederland (de tienjaarsregel), dan geldt een vergelijkbare vermindering voor alle goederen waarover het werkelijke woonland Frankrijk belasting heft (art. 48). Frankrijk verrekent, als de erflater of de erfgenaam daar woont, buitenlandse belasting op goederen buiten Frankrijk (art. 784 A CGI). Bij de fictieve woonplaats is de vermindering het laagste van twee bedragen: de buitenlandse belasting, of de Nederlandse erfbelasting maal de verhouding tussen de waarde van de in het woonland belaste bezittingen na aftrek van alle schulden en de waarde van alle verkregen bezittingen na aftrek van schulden en vrijstellingen van art. 32 Successiewet (art. 48 lid 2 en 3); zij is nooit hoger dan de Nederlandse erfbelasting (lid 4), wordt per verkrijger berekend (art. 50) en geldt ook voor schenkingen (art. 51).

    Besluit voorkoming dubbele belasting 2001, art. 47 en 48 (BWBR0012095, versie 01-01-2026, tekst gelijk aan 01-01-2017); Overeenkomst NL-FR van 16-03-1973 (Trb. 1973, 83), titel en art. 2 (BWBV0004110, versie 24-07-2005); BOFiP BOI-ANNX-000306 (liste des conventions fiscales, Pays-Bas: IR-IF, geen S); CGI art. 784 A (LEGIARTI000006305429); art. 48 lid 1 tot en met 4, 50 en 51 Besluit voorkoming dubbele belasting 2001 (BWBR0012095_2026-01-01_0, BWB-XML op officiele-overheidspublicaties.nl)