Erfrechtgids Frankrijk

De bedragen

Elk bedrag hebben wij naast de officiële bron gelegd. Klik op de bron om die zelf te lezen.

Hoe de tool rekent

1. Welk erfrecht geldt: de gewone verblijfplaats bij overlijden

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 dec 2026

   Zonder rechtskeuze beheerst het recht van de staat waar de erflater op het tijdstip van overlijden zijn gewone verblijfplaats had de erfopvolging in haar geheel (art. 21 lid 1 Verordening (EU) 650/2012), dus ook de bezittingen in andere landen. Alleen als uit alle omstandigheden blijkt dat de erflater een kennelijk nauwere band had met een andere staat, geldt bij uitzondering het recht van die staat (art. 21 lid 2). Wie in Frankrijk woont, valt dus onder Frans erfrecht voor het geheel; wie in Nederland woont en een tweede huis in Frankrijk heeft, onder Nederlands erfrecht, ook voor dat huis. Het toepasselijke erfrecht bepaalt niet welke erfbelasting geheven wordt: dat volgt uit de belastingwetten van elk land.

   Verordening (EU) nr. 650/2012 van 04-07-2012 (PbEU L 201 van 27-07-2012, blz. 107), art. 21 lid 1 en 2 en art. 23 lid 2 onder b en h; Nederlandse tekst gelezen via de Eerste Kamer (EU-documentatie), Engelse tekst via legislation.gov.uk (eur/2012/650, hoofdstuk III); EUR-Lex niet bereikbaar

2. Rechtskeuze voor het recht van de nationaliteit

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 dec 2026

   Iemand kan voor zijn hele erfopvolging het recht kiezen van de staat waarvan hij de nationaliteit bezit op het moment van de keuze of van overlijden; met meer nationaliteiten mag hij elk daarvan kiezen (art. 22 lid 1 Verordening (EU) 650/2012). De keuze moet uitdrukkelijk worden gedaan in een verklaring in de vorm van een uiterste wilsbeschikking, of moet blijken uit de bepalingen van zo'n uiterste wilsbeschikking (art. 22 lid 2). Een mondelinge keuze of een keuze buiten een uiterste wilsbeschikking telt niet. Een Nederlander in Frankrijk kan zo Nederlands erfrecht kiezen, een Belg Belgisch erfrecht; de keuze verandert niets aan de erfbelasting.

   Verordening (EU) nr. 650/2012 (PbEU L 201 van 27-07-2012), art. 22 lid 1 tot en met 4 en art. 83 lid 2 en 4 (overgangsrecht voor keuzes van vóór 17-08-2015); Nederlandse tekst via de Eerste Kamer, Engelse tekst via legislation.gov.uk; EUR-Lex niet bereikbaar

3. Wettelijk erfdeel van de langstlevende echtgenoot naar Frans recht

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

   Alleen de niet-gescheiden echtgenoot is wettelijk erfgenaam (art. 732 Code civil). Laat de overledene kinderen of afstammelingen na, dan kiest de langstlevende tussen het vruchtgebruik van alle bestaande goederen of een kwart in volle eigendom, maar alleen als alle kinderen uit beide echtgenoten zijn geboren; is er minstens één kind dat niet uit beide echtgenoten is geboren, dan krijgt de langstlevende een kwart in volle eigendom en is er geen keuze voor vruchtgebruik (art. 757). Zonder afstammelingen krijgt de langstlevende de helft als beide ouders van de overledene leven, driekwart als één ouder leeft (art. 757-1) en alles als geen ouder meer leeft (art. 757-2); in dat laatste geval gaan goederen die de overledene van zijn ouders of voorouders had gekregen en die nog in de nalatenschap aanwezig zijn, voor de helft naar zijn broers en zussen of hun afstammelingen (art. 757-3). Zonder afstammelingen is een kwart van de nalatenschap voor de echtgenoot voorbehouden (art. 914-1). Los daarvan heeft de echtgenoot die bij het overlijden een woning als hoofdverblijf bewoont die aan de echtgenoten toebehoort of geheel tot de nalatenschap behoort, een jaar lang gratis gebruik van die woning en de inboedel; dat recht is van openbare orde en kan niet bij testament worden uitgesloten (art. 763). Bij een huurwoning of een woning die deels aan anderen toebehoort, betaalt de nalatenschap dat jaar de huur of de vergoeding. Daarna heeft de echtgenoot voor zo'n woning een levenslang recht van bewoning en gebruik, dat de overledene alleen bij een notarieel testament kan uitsluiten (art. 764 en 971). Bij testament of schenking tussen echtgenoten kan de langstlevende meer krijgen: de vrij beschikbare portie in volle eigendom, of een kwart in volle eigendom en driekwart in vruchtgebruik, of alles in vruchtgebruik (art. 1094-1).

   Gebruikt:Wettelijk erfdeel langstlevende echtgenootWoonrecht langstlevende echtgenoot en PACS-partner

   Code civil art. 732 (LEGIARTI000006430936, sinds 01-01-2007), 756 (LEGIARTI000006431085), 757 (LEGIARTI000006431087, sinds 01-07-2002), 757-1 (LEGIARTI000006431219), 757-2 (LEGIARTI000006431229), 757-3 (sinds 01-01-2007), 914-1 (sinds 01-01-2007), 763 (LEGIARTI000006431113, sinds 01-01-2007), 764 (LEGIARTI000006431120, sinds 01-07-2002), 1094-1 (LEGIARTI000006435800, sinds 01-01-2007); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI (globale export 13-07-2025 plus de dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 25-10-2026), Légifrance gaf 403

4. Geen wettelijk erfrecht voor PACS-partner en samenwoner

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

   De wet roept alleen bloedverwanten en de niet-gescheiden echtgenoot tot de erfenis (art. 731 en 732 Code civil). Een PACS-partner en een samenwoner zijn dus geen wettelijk erfgenaam: zonder testament erven zij niets. Een PACS-partner heeft na het overlijden wel een jaar gratis gebruik van de gezamenlijke woning en de inboedel (art. 515-6 lid 3, dat verwijst naar art. 763 lid 1 en 2). Anders dan bij een echtgenoot verwijst art. 515-6 niet naar de bepaling dat dit recht van openbare orde is (art. 763 lid 4), zodat de overledene het bij testament kan uitsluiten. Een PACS-partner kan bij testament worden bedacht, binnen de vrij beschikbare portie als er kinderen zijn. Een samenwoner heeft geen van deze rechten.

   Gebruikt:Woonrecht langstlevende echtgenoot en PACS-partner

   Code civil art. 731 (LEGIARTI000006430924, sinds 01-07-2002), 732 (LEGIARTI000006430936, sinds 01-01-2007), 515-6 (LEGIARTI000006428547, sinds 01-01-2009), 763 (LEGIARTI000006431113); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI (globale export 13-07-2025 plus de dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 25-10-2026), Légifrance gaf 403; bevestigd door notaires.fr, Succession: quel est le sort du logement au moment du décès (partenaire de PACS: "peut avoir été privé de ce droit par le défunt dans un testament")

5. Vormvereiste van het eigenhandig testament

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

   Een eigenhandig testament (testament olographe) is alleen geldig als het geheel met de hand is geschreven, gedateerd en ondertekend door de erflater zelf; andere vormvereisten zijn er niet (art. 970 Code civil). Een getypt of door een ander geschreven stuk is geen geldig testament olographe.

   Code civil art. 970 (LEGIARTI000006434066, sinds 01-01-2007); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI (globale export 13-07-2025 plus de dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 25-10-2026), Légifrance gaf 403

6. Tarief voor niet-verwanten bij overlijden, onder wie samenwonende partner en stiefkind

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

   Tussen personen die geen familie zijn, of familie verder dan de vierde graad, geldt een vast tarief van 60 procent (art. 777 tabel III CGI). Een samenwonende partner zonder huwelijk of PACS en een stiefkind dat niet is geadopteerd zijn fiscaal niet-verwant. Bij overlijden wordt op het erfdeel 1.594 euro afgetrokken als geen andere aftrek van toepassing is (art. 788 IV CGI); over de rest geldt 60 procent.

   Gebruikt:Vrijstelling en tarief niet-verwantenTarief erfbelasting stiefkindVrijstelling stiefkinderen bij overlijden

   CGI art. 777 tabel III (LEGIARTI000030061736, sinds 30-12-2014) en art. 788 IV (LEGIARTI000042194220, sinds 01-08-2020); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI: volledige dump van 13-07-2025 plus alle dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 24-10-2026 (Légifrance gaf 403)

7. Welk vermogen Frankrijk belast

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

   Frankrijk belast het wereldwijde vermogen als de overledene of de schenker zijn fiscale woonplaats in Frankrijk had (art. 750 ter 1° CGI). Woonde die buiten Frankrijk, dan belast Frankrijk alleen de goederen die in Frankrijk liggen, waaronder Frans onroerend goed, ook indirect via een vennootschap, en Franse vorderingen en effecten (art. 750 ter 2°), tenzij de verkrijger zelf zijn fiscale woonplaats in Frankrijk heeft en die daar in de tien jaar vóór het jaar van de verkrijging ten minste zes jaar had: dan belast Frankrijk alles wat die verkrijger ontvangt (art. 750 ter 3°). De fiscale woonplaats volgt art. 4 B CGI; een belastingverdrag kan dit beperken, maar tussen Nederland en Frankrijk bestaat geen verdrag voor erf- en schenkbelasting.

   CGI art. 750 ter 1°, 2° en 3° (LEGIARTI000024453202, sinds 31-07-2011); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI: volledige dump van 13-07-2025 plus alle dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 24-10-2026 (Légifrance gaf 403); BOFiP BOI-ENR-DMTG-10-10-30; art. 784 A CGI (LEGIARTI000006305429); BOFiP BOI-ANNX-000306 (lijst van verdragen: Nederland alleen inkomstenbelasting en vermogen, geen verdrag voor successions en donations)

8. Vrijstelling van de langstlevende echtgenoot en PACS-partner

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

   Bij overlijden zijn de langstlevende echtgenoot en de partner met wie de overledene een PACS had gesloten volledig vrijgesteld van droits de succession (art. 796-0 bis CGI). Hun erfdeel draagt dus geen belasting, ongeacht de hoogte. De vrijstelling regelt niet of de partner iets erft; een PACS-partner erft alleen via een testament. Bij schenking geldt deze vrijstelling niet, daar geldt r.fr.don.echtgenoot.

   CGI art. 796-0 bis (LEGIARTI000006305480, sinds 22-08-2007); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI: volledige dump van 13-07-2025 plus alle dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 24-10-2026 (Légifrance gaf 403)

9. Adoption simple van een stiefkind: rechte lijn in plaats van 60 procent

   gecontroleerd

   Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 apr 2027

   Voor de erfbelasting telt de familieband uit een adoption simple niet mee (art. 786 CGI), zodat een geadopteerd stiefkind in beginsel als niet-verwant 60 procent betaalt. Dat geldt niet in de gevallen van art. 786 1° tot 7°, onder meer voor kinderen uit een eerder huwelijk van de echtgenoot van de adoptant, voor een geadopteerde die bij het overlijden minderjarig was en minstens vijf jaar onafgebroken door de adoptant is verzorgd, en voor een meerderjarige die minstens vijf jaar als minderjarige of tien jaar in totaal is verzorgd. In die gevallen geldt de rechte lijn: aftrek van 100.000 euro per kind (art. 779 I) en het tarief van 5 tot 45 procent (art. 777 tabel I).

   Gebruikt:Barema en abattement bij adoption simpleAbattement per kind per ouder

   CGI art. 786 (LEGIARTI000054373359, versie sinds 01-07-2026, gelezen in wijzigingsbestand LEGI_20260702-223445; daarvoor LEGIARTI000045765214 met dezelfde gevallen 1° tot 7°), art. 779 I en art. 777 tabel I (LEGIARTI000030061736); geldende tekst gelezen in DILA open data LEGI (globale export 13-07-2025 plus de dagelijkse wijzigingsbestanden tot en met 25-10-2026), Légifrance gaf 403

10. Tienjaarsfictie: Nederlander die naar het buitenland vertrok

    gecontroleerd

    Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 dec 2026

    Een Nederlander die in Nederland heeft gewoond en binnen tien jaar nadat hij Nederland metterwoon heeft verlaten overlijdt of een schenking doet, wordt voor de erf- en schenkbelasting geacht op dat moment in Nederland te hebben gewoond (art. 3 lid 1 Successiewet 1956). Nederland heft dan erf- of schenkbelasting over het hele vermogen, alsof de overledene of schenker inwoner was, met de Nederlandse vrijstellingen en tarieven. Daarnaast geldt voor iedereen, ook zonder Nederlandse nationaliteit, dat een schenking binnen een jaar na vertrek uit Nederland als schenking door een inwoner geldt (art. 3 lid 2). Frankrijk kan over hetzelfde vermogen ook heffen; Nederland verrekent dan volgens r.nl.erf.voorkoming_fictief_inwoner.

    Gebruikt:Termijn woonplaatsfictie erf- en schenkbelasting

    Successiewet 1956 art. 3 lid 1 en 2, geldende versie 01-01-2026 (BWBR0002226_2026-01-01_0), gelezen in de BWB-XML op officiele-overheidspublicaties.nl; art. 24 en art. 32 lid 1 onder 4° in dezelfde versie voor tarief en vrijstellingen

11. Voorkoming van dubbele erfbelasting tussen Nederland en Frankrijk

    gecontroleerd

    Laatst gecontroleerd 26 okt 2026 · volgende controle 15 dec 2026

    Nederland en Frankrijk hebben geen verdrag voor de erfbelasting: het belastingverdrag van 1973 gaat alleen over belastingen naar het inkomen en het vermogen (art. 2 van dat verdrag), en de Franse lijst van verdragen noemt voor Nederland geen successierechten. Dubbele heffing wordt eenzijdig beperkt. Woonde de erflater in Nederland, dan geeft Nederland een vermindering voor Franse erfbelasting op Frans onroerend goed (en op een Franse onderneming), ter hoogte van het laagste van de Franse belasting en het deel van de Nederlandse erfbelasting dat naar verhouding op die goederen valt (art. 47 Besluit voorkoming dubbele belasting 2001). Woonde de erflater fictief in Nederland (de tienjaarsregel), dan geldt een vergelijkbare vermindering voor alle goederen waarover het werkelijke woonland Frankrijk belasting heft (art. 48). Frankrijk verrekent, als de erflater of de erfgenaam daar woont, buitenlandse belasting op goederen buiten Frankrijk (art. 784 A CGI). Bij de fictieve woonplaats is de vermindering het laagste van twee bedragen: de buitenlandse belasting, of de Nederlandse erfbelasting maal de verhouding tussen de waarde van de in het woonland belaste bezittingen na aftrek van alle schulden en de waarde van alle verkregen bezittingen na aftrek van schulden en vrijstellingen van art. 32 Successiewet (art. 48 lid 2 en 3); zij is nooit hoger dan de Nederlandse erfbelasting (lid 4), wordt per verkrijger berekend (art. 50) en geldt ook voor schenkingen (art. 51).

    Besluit voorkoming dubbele belasting 2001, art. 47 en 48 (BWBR0012095, versie 01-01-2026, tekst gelijk aan 01-01-2017); Overeenkomst NL-FR van 16-03-1973 (Trb. 1973, 83), titel en art. 2 (BWBV0004110, versie 24-07-2005); BOFiP BOI-ANNX-000306 (liste des conventions fiscales, Pays-Bas: IR-IF, geen S); CGI art. 784 A (LEGIARTI000006305429); art. 48 lid 1 tot en met 4, 50 en 51 Besluit voorkoming dubbele belasting 2001 (BWBR0012095_2026-01-01_0, BWB-XML op officiele-overheidspublicaties.nl)